Developed in conjunction with Ext-Joom.com

  • To μεγαλείο της Βυζαντινής Τέχνης στην ARTe
  • Προετοιμασία για τις Ανώτατες Σχολές
  • Γίνε ο Κομίστας που πάντοτε ονειρευόσουν!
  • Ζωγράφισε πέρα απο κάθε φαντασία...
  • Όταν το ανθρώπινο σώμα μετουσιώνεται σε εικαστικό θαύμα!
  • Οι πιο συγκλονιστικές στιγμές της Τέχνης βρίσκονται εδώ για σε συναρπάσουν...
  • Πειραματίσου δίχως όρια!
  • Ξεπέρασε κάθε δισταγμό στην έκφραση!

"Η ΕΜΜΟΝΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ" - ΝΤΑΛΙ 1931

Salvador-Dali-The-Persisten

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Η πρόθεση μου να σας αναλύσω ένα από τα διασημότερα αλλά ίσως κι  ένα από τα πιο αγαπημένα έργα του Σαλβαντόρ Νταλί, έχει να κάνει με την " Εμμονή της Μνήμης " ή αλλιώς, τα «Εύκαμπτα ρολόγια». Καθώς αντιλαμβάνεστε το έργο αυτό απέκτησε δύο ονόματα, λόγω της αινιγματικότητας και του μυστηρίου που κρύβεται πίσω από τις φόρμες του.

Για τον Νταλί, φαντάζομαι, θα γνωρίζετε πλείστα όσα από την τηλεόραση, τα διάφορα περιοδικά, την μικρή ή μεγάλη ενασχόλησή σας με τον μαγικό κόσμο της Τέχνης.

Το σίγουρο, όμως, είναι ότι ο εν λόγω καλλιτέχνης, σίγουρα είναι διασημότερος από πολλούς άλλους συναδέλφους του, βάση μιας γενικής πεποίθησης πως η αξία ενός δημιουργού είναι ανάλογη με την φήμη του.

Λάθος! Όλοι δυστυχώς, είμαστε κατά καιρούς, ένα μεγάλο κοπάδι που μας μεταφέρουν σε διάφορα θεάματα και μας πληροφορούν όσα άλλοι επιλέγουν για εμάς κι όσα μπορούμε εντέλει να χωνέψουμε. Μας μίλησαν για τον Νταλί…. Ποιοι; Άγνωστον. Πάντως μας το επανέλαβαν και σίγουρα ακούσαμε ξανά και ξανά για κάποιον κύριο Νταλί! Αντικρίσαμε αφηρημένα κάποια έργα του, τα συναντήσαμε αναρτημένα σε αφίσα δωματίου, ή αγορασμένα από το ΙΚΕΑ. Τι ακριβώς απεικονίζουν, ή τι περίπου στοχάζονται τα συγκεκριμένα έργα παραμένει για εμάς άγνωστο θέμα, αλλά τουλάχιστον, μπορούμε να ισχυριστούμε με υπερηφάνεια ότι είδαμε... έργα του Νταλί και μάλιστα είμαστε σε θέση να διατρανώνουμε με κάποια χαρακτηριστική ηδυπάθεια ότι, ναι,  γνωρίζουμε τον ζωγράφο που ακούει στο όνομα Σαλβαντόρ Νταλί.

Στις παρέες, μάλιστα, επιβεβαιώνουμε πως είναι και ο αγαπημένος μας ζωγράφος! Εξαιρετικά!

Μα όλη η σύγχρονη Ελληνική κοινωνία εκεί περίπου εξαντλεί τις γνώσεις της. Στον Πικάσο και τον Νταλί. Άντε και σε κανέναν Τσαρούχη ενίοτε! Μέχρις εκεί. Μετά αλλάζουν πάντα οι κουβέντες στις παρέες μας και περνάμε στα συνηθισμένα σκουπιδαριά της εποχής μας....

Ο Νταλί παραμένει άγνωστος σε όλους όσους δεν σκύβουν να διαβάσουν το έργο του. Να το καταλάβουν. Να αφουγκραστούν τον χαρακτήρα του. Να δουν λιγάκι την ζωή του. Να αντιληφθούν την επέκταση της ψυχής του πάνω στο έργο του.

Όταν το κάνεις αυτό, σου εγγυώμαι, φίλε αναγνώστη, ότι όλα τα παραπάνω θα σου φανούν επιφανειακά και ανοησίες. Ο Νταλί ήταν ένας Σουρεαλιστής. Αυτό σήμαινε οτι οι εσωτερικές εικόνες του υποσυνειδήτου του, οι εικόνες των ονείρων του, αυτές που είχαν μια μεταφορική κι αλληγορική σημασία, οι εικόνες δηλαδή που πάσχιζαν να αποκαλύψουν την αλήθεια της αυτογνωσίας μέσα από τον κόσμο του συμβολισμού και του ύπνου, αυτές, λοιπόν, οι εικόνες καταγράφονταν επάνω στον καμβά, με σαφήνεια και απόλυτη καθαρότητα.

Στο έργο αυτό βλέπουμε ένα στρογγυλό παραμορφωμένο ρολόι, έτοιμο σχεδόν να λειώσει, να κρέμεται από ένα κλαδί, κι ένα άλλο ακόμη να λειώνει στις άκρες ενός τραπεζιού. Στη γη μια μορφή με κλειστά τα βλέφαρα, καλύπτεται κι αυτή από τούτο το ρολόι, ενώ πάνω στο τραπέζι ένα άλλο κλειστό πορτοκαλί ρολόι έχει συγκεντρώσει μυρμήγκια επάνω του, λες και το... τρώνε!

Ο ίδιος ο Νταλί μας λέει: " Ο χρόνος είναι η κατεξοχήν παραληρηματική και σουρεαλιστική διάσταση. "
Θεωρώ οτι ο Νταλί ανέκαθεν είχε ένα θέμα με τα μυρμήγκια, σε σχέση με την αποσύνθεση και τον θάνατο. Και σε άλλα του έργα παρατηρούμε την εμφάνιση τους πάνω σε διάφορα αντικείμενα ή ακόμα και σε ζωντανούς οργανισμούς. Άρα κι εδω, η υπόμνηση πως ο χρόνος σε οδηγεί απευθείας στον θάνατο είναι ορατή.

Εξάλλου το τοπίο είναι απόλυτα ήσυχο, σχεδόν νεκρικό. Βλέποντας αυτόν τον πίνακα αισθάνεσαι πως όλα έχουν παύσει. Ίσως να βρισκόμαστε μια στιγμή, μετά το οριστικό τέλος. Όχι μια στιγμή προτού όλα τελειώσουν, αλλά εφόσον όλα, πλέον, τελείωσαν. Εφόσον ο χρόνος τελείωσε τότε και η ζωή παύει...

Βέβαια, η έννοια των εύκαμπτων ρολογιών έχει κι άλλη μια ερμηνεία. Την σημασία της σχετικότητας του χρόνου στην καθημερινότητα μας, στην ζωή μας εν γένει. Για αυτόν τον λόγο και το έργο τιτλοφορήθηκε ως Εμμονή της μνήμης.

Τι σημαίνει αυτό;
Αναλογιστείτε για λίγο τούτες τις σκέψεις: Εμμένω κι επιμένω σε μια επιλεκτική εικόνα του παρελθόντος μου.  Επαναλαμβάνω την θύμηση και την κατάσταση μιας εμπειρίας που έζησα κάποτε.

Έχετε αντιληφθεί οτι όλοι μας είμαστε έρμαια μιας στιγμής του παρελθόντος μας; Έχετε διανοηθεί οτι όλοι μας γυρνάμε πολλές φορές ξανά και ξανά σε κάποιες αναμνηστικές εμπειρίες μας, που άλλοτε μας πονάνε κι άλλοτε μας μπερδεύουν και τις ζούμε επαναλαμβανόμενα, θαρρείς και ο χρόνος σταμάτησε σε εκείνα τα καταραμένα ή ευλογημένα λεπτά της ώρας;

Άρα τα πραγματικά ρολόγια δεν είναι εκείνα που αντικρίζουμε στους τοίχους των σπιτιών μας ή των γραφείων μας. Τα πραγματικά ρολόγια, ο αληθινός, δηλαδή, χρόνος είναι εκείνος που βιώνουμε μέσα μας. Ο εσωτερικός παλμός μιας ζωής άγνωστης και μυστήριας.

Αυτός που μας καλεί ο Νταλί, εκείνος ο άγνωστος για εμάς καλλιτέχνης, να ανακαλύψουμε και να ανασύρουμε στην επιφάνεια. Είναι η αλήθεια της Αυτογνωσίας που πολλές φορές αρνούμαστε πεισματικά να αντικρίσουμε. Ο φόβος και η άρνηση είναι ίσως. και ο λόγος που πιστεύουμε στα ρολόγια τοίχου παρά στο ρολόι της ψυχής μας.