Developed in conjunction with Ext-Joom.com

  • To μεγαλείο της Βυζαντινής Τέχνης στην ARTe
  • Προετοιμασία για τις Ανώτατες Σχολές
  • Γίνε ο Κομίστας που πάντοτε ονειρευόσουν!
  • Ζωγράφισε πέρα απο κάθε φαντασία...
  • Όταν το ανθρώπινο σώμα μετουσιώνεται σε εικαστικό θαύμα!
  • Οι πιο συγκλονιστικές στιγμές της Τέχνης βρίσκονται εδώ για σε συναρπάσουν...
  • Πειραματίσου δίχως όρια!
  • Ξεπέρασε κάθε δισταγμό στην έκφραση!

Το "Las Meninas" του Diego Velasqueth

Las Meninas 1656 by Vela

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Προτού σας μιλήσω για το θέμα του εργου, ίσως θα έπρεπε αρχικά να σας γνωστοποιήσω οτι ο Βελάσκεθ ήταν ένας άνδρας με όραμα. Ήταν ένας νέος καλλιτέχνης που αρνιόταν το σύστημα της εποχής του, κατα το οποίο ο ζωγράφος είναι ένας απλός τεχνίτης. Τίποτα άλλο παρά ένας τεχνίτης που ξέρει να φτιάχνει καλές κι όμορφες εικόνες. Και βέβαια μιλάμε για τα έτη γύρω απο τα 1656. Ο Βελάσκεθ αποζητούσε την αποκατάσταση του ζωγραφου ως μια ανώτερη καλλιτεχνική και πνευματική μορφή μέσα στην κοινωνία του. Αυτός ήταν κι ο λόγος για τον οποίον με κόπο κι αγώνα έγινε ο επίσημος ζωγράφος του Βασιλιά της Ισπανίας.  Πάμε να δούμε τώρα το έργο.

 

Η λέξη las Meninas είναι πορτογαλικής προέλευσης και σημαίνει "κυρία των τιμών". Βέβαια το έργο παλιά το αποκαλούσαν: " Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΑ ".
Αν παρατηρήσουμε τον πίνακα θα δούμε τον ίδιο τον Βελάσκεθ να εμφανίζεται πίσω απο τον πίνακα που ζωγραφίζει. Κρατάει την παλέτα του και το πινέλο του βουτηγμένο στο χρώμα είναι έτοιμο να χρωματίσει κάποια μυστική φόρμα στον κρυμμένο μεγαλειώδη πίνακα.

 

Αλλα τι ακριβώς ζωγραφίζει; Προφανώς την ινφάντα Μαργαρίτα, το ξανθό κοριτσάκι που μας κοιτά, μαζί με τις δύο κοπέλες δίπλα της, και όλο δεξιά, τους δύο νάνους, εκ των οποίων ο ένας παίζει με τον σκύλο. Παράλληλα, φαίνεται πως ο Βελάσκεθ, ζωγραφίζει και τις άλλες δύο μορφές στο δεύτερο πλάνο, εκ των οποίων η κυρία ήταν η Μαρσέλα ντε Ούλοα, μια εκ των γυναικών που βρίσκονταν στην υπηρεσία των τιμών της Βασίλισσας.Και στο βάθος; Αυτός ο κύριος που ανοίγει την πόρτα; Α, αυτός έιναι ο αυλάρχης!

 

Και τώρα θα μου πείτε, έχουμε να σου κάνουμε μερικά σημαντικά ερωτήματα. Πρώτον, πως είναι δυνατόν ο Βελάσκεθ να βλέπει όλους αυτούς, αφού έχει το βλέμμα του γυρισμένο αλλού, προς εμάς;

 

Βασικά, έτσι όπως έχει τοποθετήσει τον πίνακα του, μάλλον ζωγραφίζει τις πλάτες των μικρών κοριτσιών μπροστά του, άσε που τις άλλες μορφές στο βάθος είναι αδύνατο να τις ζωγραφίζει, αφού ο ίδιος τους έχει γυρισμένη την δική του πλάτη. Σωστά κυριε, δάσκαλε; ή εμείς βλέπουμε λάθος;
Οχι! Δεν βλέπετε λάθος! Και μάλιστα, μπράβο σας που παρατηρήσατε κάτι τόσο πολυ σημαντικό! Άρα, θα με ξαναρωτήσετε. Τι κοιτάει ο Βελάσκεθ; Ποιόν ζωγραφίζει επιτέλους;
Σας απαντώ με ερώτηση ώστε να ξανακοιτάξετε τον πίνακα και να τον παρατηρήσετε καλά. Ποιόν λέτε οτι κοιτά ο ζωγράφος;
Εμας, τους θεατές, θα μου πείτε. Άρα ο Βελάσκεθ ζωγραφίζει εμας; Είναι ποτέ δυνατόν; Όχι, αλλά μπορεί τελικά να έχει βάλει έναν καθρέπτη μπροστά του κι έτσι να είναι σε θέση να ζωγραφίζει επιτέλους όλη ετούτη την σκηνή που βλέπουμε! Κι εγω σας απαντώ: Και πάλι όχι!
Αν θέλετε να μάθετε ως θεατές τι ακριβώς ζωγραφίζει, γυρίστε τις πλάτες σας και... κοιτάξτε πίσω σας! Ναι! Μην στραβομουτσουνιάζετε! Το εννοώ αυτό που λέω και το αναφέρω με απόλυτη σοβαρότητα. Κοιτάξτε πίσω σας! Ξέρετε τι θα δείτε; Τον βασιλιά και την βασίλισσα!!
Μα πως είναι δυνατόν; Τι είναι αυτά που λες, θα μου πείτε με ύφος διαμαρτυρίας! Κι όμως, αγαπητοί μου, δείτε λίγο ακόμα πιο προσεκτικά τον πίνακα. Πίσω απο τον Βελάσκεθ υπάρχει ένας καθρέπτης. Βλέπετε καλά τι ακριβώς καθρεπτίζει; Το είδωλο της Βασίλισσας Μαριάννας και του Βασιλιά Φιλίππου, οι οποίοι ποζάρουν στον Βελάσκεθ. Αυτούς βλέπει ο ζωγράφος, αυτούς ζωγραφίζει, αλλά επειδή δεν τους βλέπουμε εμείς, νιώθουμε οτι βρισκόμαστε εντελώς ξαφνικά, ανάμεσα στον καλλιτέχνη και το θέμα του!!

 

Αυτό είναι το μαγικό παιχνίδι που στήνει ο πανέξυπνος Βελάσκεθ, " ο ζωγράφος των ζωγράφων" κατά τον Μανέ, σύμφωνα με το οποίο, μας κάνει συμμέτοχους στη σύνθεσή του κι έτσι ο πίνακας του δεν είναι πλέον ένα διακοσμητικό έργο, το οποίο μπορούμε απλά να το δούμε και να το προσπεράσουμε, αλλά ένα διαδραστικό παιχνίδι μετάξυ ζωγράφου και θεατή. Μια παγίδα που στήνεται καθημερινά απο τον καλλιτέχνη μέσα στις αίθουσες του Πράδο στη Μαδρίτη, απο το 1656 έως και σήμερα.
Όλοι μας, αγαπητοί φίλοι, αν περάσουμε μπροστά απο αυτόν τον πίνακα, θα αισθανθούμε για λίγο οτι διακόπτουμε το αιώνιο έργο του Βελάσκεθ. Την απεικόνιση του Βασιλικού ζεύγους.